Karol Ferdynand Waza - królewicz ur. 13 października 1613 roku w Warszawie - zm. 9 maja 1655 roku w Wyszkowie). Syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Habsburżanki, brat Jana Kazimierza, przyrodni brat Władysława IV Wazy.
Od młodości surowo wychowywany przez Urszulę Meierin i przeznaczony do stanu duchownego. W 1625 został biskupem wrocławskim i księciem nyskim (mimo oporu tamtejszej kapituły), w 1640 został mianowany biskupem płockim. Inne jego tytuły to: opat czerwiński (od 1633), opat mogilski (od 1650) i opat komendatoryjny tyniecki (1635& - 1641). Mimo bycia biskupem nigdy nie otrzymał odpowiednich święceń kapłańskich. Po śmierci Władysława IV Wazy niespodziewanie zgłosił swoją kandydaturę na króla Polski (miał poparcie dużej części szlachty i tzw. stronnictwa wojennego z Jeremim Wiśniowieckim na czele). Jednak po negocjacjach z bratem, a przede wszystkim po liście Bohdana Chmielnickiego – gwarantującego pokój w razie wyboru Jana Kazimierza - zrezygnował z kandydowania w zamian za księstwo opolsko-raciborskie i obietnicę nadania w przyszłości dwóch opactw. Zmarł w swoim pałacu w Wyszkowie, co upamiętnia wystawiony po 1655 roku marmurowy obelisk