V

a co tam pisze?

dzieje gdzie je Orszymowo

co tam jest napisane można przeczytać na pełnym rozmiarze fotki

W średniowiecznych dokumentach nazwa wsi pojawia się po raz pierwszy w 1254 roku jako własność podkomorzego książęcego Damiana. Jedną z najwcześniej wymienianych postaci był też Arnold, dziekan z Orszymowa, wspominany w roku 1316. Nazwę miejscowości zapisywano jako Rsimovich, następnie jako Orsimowicz, Orsymowo, Orschinowo. Przez długi okres Orszymowo było wsią książęcą, a następnie królewską. Dzieje Orszymowa są jednak znacznie dłuższe. Prawdopodobnie od XI wieku istniał tu gród książęcy. W 1258 roku Orszymowo zostało zdobyte i zniszczone przez Litwinów pod wodzą księcia Trojnata . Od średniowiecza istniał tu drewniany kościół, a w XIV wieku dokumenty po raz pierwszy wymieniają parafię orszymowską. Wieś przy dawnym grodzie i kościele rozwijała się pomyślnie. Już w początkach XV wieku istniała tu karczma. Z roku 1460 pochodzi informacja o Macieju zwanym Korytko, nauczycielu w Orszymowie. Również pod rokiem 1598 wspomniany jest nauczyciel orszymowskiej szkoły. W 1495 roku Jakub z Kośmina, pleban orszymowski założył się z płockim wikariuszem o 10 złotych węgierskich, że do Bożego Narodzenia zbuduje nowy drewniany kościół, większy niż poprzedni. Drewnianych świątyń było tu przez wieki kilka, zaś w 1825 roku rozpoczęła się kilkuletnia budowa murowanego kościoła pod wezwaniem św. Floriana z fundacji Floriana Lasockiego. Przez kolejne stulecie dobudowano wieżę, fasadę, boczne kaplice, prezbiterium i zakrystię. Wnętrze świątyni zdobią liczne tablice epitafijne, obok znajduje się grób rodziny Małowieskich, kilka XIX-wiecznych nagrobków można zobaczyć również na pobliskim cmentarzu. Przed I wojną światową powstała nowa murowana plebania. W początkach XIX wieku wieś liczyła 23 domy, a wiek później, gdy była własnością Tadeusza Sokolnickiego, miała 256 mieszkańców. W latach 1905-06 w orszymowskiej szkole miały miejsce wystąpienia przeciw rosyjskiemu zaborcy. Usuwano carskie symbole, a strajkujące dzieci i ich rodzice domagali się przywrócenia polskiego języka nauczania. Udało się to tylko na miesiąc. W Orszymowie powstało wówczas Koło Macierzy Szkolnej.
I wojna światowa przyniosła wiosce liczne zniszczenia, podobnie jak wielu wsiom w okolicy. Rosyjska linia okopów przebiegała przez grunty w pobliżu kościoła, a nawet dosięgała cmentarza. W lipcu 1915 roku wycofujące się wojska carskie spaliły część folwarku i zmusiły ludność do masowej ucieczki aż pod Warszawę. Szczęśliwie ocalał kościół, zaborcy nie wywieźli również dzwonów, które w kilku pobliskich parafiach przetopiono na potrzeby wojska. Śladami nowszej historii są mogiły na parafialnym cmentarzu- poległych w wojnie z bolszewikami w 1920 roku i działaczy podziemia z II wojny światowej. Zwraca uwagę grób Jana Jaroszka, pochodzącego z Orszymowa szefa sztabu zgrupowania „Chrobry II” w Powstaniu Warszawskim.
źródło